Çanakkale Kara Savaşları, yalnızca cephenin sert mücadelesine değil, aynı zamanda teknoloji ve haberleşme alanında da tarih yazan olaylara sahne oldu. Tarihi Gelibolu Yarımadası’nda yer alan Goncusuyu Telsiz İstasyonu'nda görevli Osmanlı askeri personelinin, düşman iletişimini bozarak elektronik harbin ilk örneklerinden birine öncülük ettiği gün yüzüne çıktı.
O dönemde İtilaf Devletleri donanması, özellikle topçu atışlarının hassasiyeti için uçaklar vasıtasıyla gemilere tek yönlü telsiz bağlantısı sağlıyordu. Uçaklardan gönderilen yönlendirme mesajları, gemilerde alınarak atışlar üzerinde gerekli düzeltmeler yapılıyordu. Ancak Osmanlı tarafı, Goncusuyu Telsiz İstasyonu üzerinden bu iletişim hattına sızmaya karar verdi.
Osmanlı birlikleri, İtilaf kuvvetlerinin Mors ve telsiz haberleşmesini karıştırma ("jamming") taktikleriyle ciddi şekilde sekteye uğrattı. Düşman sinyallerine sızan Osmanlı istasyonlarından, yanlış koordinatlar gönderilerek gemilere yanıltıcı bilgi iletildi. Bu sayede İtilaf güçlerinin topçu atışlarının isabet oranı önemli ölçüde düştü.
Elektronik harp uzmanı Barış Borlat, bu müdahalenin modern elektronik harbin gelişim sürecinde kayda değer bir adım olduğunu ve dünya harp tarihinde "jamming" olarak bilinen yöntemlerin ilk uygulamalarından biri olduğunu belirtiyor. Borlat’a göre bu taktik, o dönemin askeri teknolojisi ve imkânları düşünüldüğünde oldukça ileri görüşlü bir stratejiye işaret ediyor.
İngiliz donanmasına ait HMS Queen Elizabeth'in komutanı da hatıralarında bu olaya değiniyor. Komutanın anlatımlarına göre, uçaklar iniş yapmış olmasına rağmen gemilere hâlâ yön bilgisi gönderilmesi dikkat çekmiş, sonrasında Osmanlı'nın telsiz frekanslarına müdahil olarak iletişimi bozduğu anlaşılmıştı.
Uzmanların değerlendirmelerine göre, Osmanlı Devleti Çanakkale’de askeri güç dengesi açısından dezavantajını dengelemek için sahte siperler ve yanıltıcı bataryaların yanı sıra, haberleşme müdahaleleri gibi yenilikçi taktiklerle direnişini güçlendirdi. Bu durum, elektronik harbin savaş alanlarındaki rolünün ilk kez bu kadar net anlaşıldığı bir örnek oldu.
Yorumlar